สมุทรสงคราม – สมุทรสงคราม ตั้งคณะทำงานบูรณาการรัฐ–เอกชน ตรวจปมส่งออก–แข่งขันไม่เป็นธรรม ดันแบรนด์ “Thai Aromatic Coconut” เสริมอำนาจต่อรองเกษตรกร
นางสาวตวงคุณ ทรงธรรมวัฒน์ สมาชิกวุฒิสภา (สว.) จังหวัดสมุทรสงคราม เปิดเผยถึงสถานการณ์ราคามะพร้าวอ่อน หรือมะพร้าวน้ำหอม ที่ปรับตัวลดลงต่อเนื่อง ส่งผลกระทบโดยตรงต่อรายได้เกษตรกรในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะจังหวัดแหล่งผลิตสำคัญในภาคกลาง
ทั้งนี้ ได้เกิดความร่วมมือระหว่างคณะกรรมาธิการที่เกี่ยวข้องกับการเกษตรและอุตสาหกรรม หน่วยงานภาครัฐ และภาคเอกชน จัดตั้งคณะทำงานเพื่อศึกษาวิเคราะห์สาเหตุและกำหนดแนวทางแก้ไขอย่างเป็นรูปธรรม โดยตนได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่ประธานคณะทำงานดังกล่าว
คณะทำงานชุดนี้เป็นการบูรณาการทุกภาคส่วนในห่วงโซ่อุปทาน ตั้งแต่เกษตรกร ผู้รวบรวมผลผลิต (ล้ง) โรงคัดบรรจุ โรงงานแปรรูป ผู้ส่งออก ตลอดจนหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กรมส่งเสริมการเกษตร กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ รวมถึงหน่วยงานวิจัย เช่น สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ และ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี วิทยาเขตราชบุรี พร้อมผู้แทนผู้ประกอบการและประธานสภาอุตสาหกรรมจังหวัดในพื้นที่แหล่งปลูกมะพร้าว เพื่อวิเคราะห์โครงสร้างปัญหาอย่างรอบด้าน
ล่าสุด คณะทำงานได้สรุปประเด็นสำคัญที่กระทบต่อราคา หนึ่งในนั้นคือกระบวนการขอใบอนุญาตส่งออกจาก กรมวิชาการเกษตร (DOA) ซึ่งพบว่าผู้ประกอบการบางส่วนยังไม่ผ่านเกณฑ์ประเทศคู่ค้า เนื่องจากมาตรฐานด้านสุขอนามัยพืชและความปลอดภัยอาหารมีความเข้มงวดมากขึ้น จึงจำเป็นต้องเร่งยกระดับมาตรฐานการผลิต การคัดบรรจุ และระบบตรวจสอบย้อนกลับให้สอดคล้องมาตรฐานสากล เพื่อรักษาตลาดส่งออกหลักและขยายตลาดใหม่
จับตาโครงสร้างตลาด–ป้องกันผูกขาด
อีกประเด็นสำคัญคือโครงสร้างตลาดและการแข่งขัน ซึ่งมีข้อกังวลว่าบางบริษัทอาจมีอำนาจเหนือตลาดในลักษณะควบคุมห่วงโซ่อุปทานเกือบทั้งหมด ตั้งแต่รับซื้อจนถึงส่งออก อาจนำไปสู่การกดราคารับซื้อจากเกษตรกร
คณะทำงานจึงเห็นควรเสนอให้ สำนักงานคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า เข้าตรวจสอบความโปร่งใสของการขึ้นทะเบียนโรงคัดบรรจุและผู้ส่งออก พร้อมเสนอแนวคิดระบบอนุญาตแบบจุดเดียว (Single Window) เพื่อป้องกันการสวมสิทธิ์เลขทะเบียน การใช้ระบบนอมินี และลดความเสี่ยงการผูกขาด
นางสาวตวงคุณ ยังเน้นการเพิ่มมูลค่าผลผลิต ไม่จำกัดเพียงการจำหน่ายผลสด แต่ต้องพัฒนาไปสู่ผลิตภัณฑ์แปรรูปและนวัตกรรม เช่น น้ำมะพร้าวพร้อมดื่มบรรจุภัณฑ์ทันสมัย การแปรรูปเชิงลึกเพื่อยืดอายุสินค้า และการสร้างแบรนด์ระดับประเทศภายใต้แนวคิด “Thai Aromatic Coconut” เพื่อสร้างภาพลักษณ์รวมของมะพร้าวน้ำหอมไทยในตลาดโลก
พร้อมเสนอให้ผนึกสินค้าที่มีสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) จากหลายจังหวัด นำเสนอในภาพลักษณ์เดียวกัน เพื่อเพิ่มอำนาจต่อรองและความน่าเชื่อถือในตลาดต่างประเทศ
ในระดับเกษตรกร มีข้อเสนอให้สวนที่มุ่งส่งออกต้องผ่านมาตรฐาน GAP และสถานที่คัดบรรจุหรือแปรรูปต้องได้มาตรฐาน GMP ซึ่งเป็นเงื่อนไขพื้นฐานของตลาดต่างประเทศ การยกระดับดังกล่าวจะช่วยเพิ่มโอกาสทางการค้าและสร้างเสถียรภาพราคาในระยะยาว
นอกจากนี้ ยังมีข้อเสนอเชิงนโยบายให้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ผลักดันการบริหารจัดการมะพร้าวน้ำหอมเข้าสู่การกำกับดูแลของ คณะกรรมการบริหารจัดการผลไม้แห่งชาติ (Fruit Board) เช่นเดียวกับผลไม้เศรษฐกิจชนิดอื่น เพื่อบูรณาการมาตรการรองรับวิกฤตราคา ลดความผันผวน และเสริมอำนาจต่อรองของประเทศในตลาดโลก
ทั้งนี้การแก้ปัญหาราคามะพร้าวน้ำหอมครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงการพยุงราคาเฉพาะหน้า แต่เป็นความพยายามปรับโครงสร้างทั้งระบบ ตั้งแต่มาตรฐานการผลิต ความโปร่งใสของตลาด ไปจนถึงการสร้างแบรนด์ระดับสากล เพื่อให้เกษตรกรไทยสามารถยืนหยัดได้อย่างมั่นคงในเวทีการค้าโลก.
