รองหัวหน้า ปชป. แฉเงื่อนไข TH-AI Passport บังคับส่งข้อมูลคนไทยไปต่างประเทศ ขัด TOR ชัดเจน จี้ชะลอจ่ายงวดแรก-เปิดสัญญา 14 ค่าย AI เตือนข้าราชการเสี่ยงฟาวล์
วันนี้ (20 ส.ค. 2569 ) ดร.การดี เลียวไพโรจน์ สส.บัญชีรายชื่อ และรองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ เปิดเผยถึงข้อสังเกตและจุดยืนในการตรวจสอบโครงการ TH AI Passport ของกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) และสำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สดช.) โดยระบุว่า แม้รัฐบาลจะออกมารายงานยอดผู้ลงทะเบียนใช้งานที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่นั่นไม่ได้ช่วยคลายข้อสงสัยในเรื่องความโปร่งใส ความปลอดภัยของข้อมูลส่วนบุคคล หรืออธิปไตยทางข้อมูลตามที่ระบุไว้ในขอบเขตของงาน (TOR) แต่อย่างใด
ดร.การดี กล่าวว่า จากการเข้าทดสอบระบบลงทะเบียน พบข้อกำหนดเงื่อนไขการใช้งานที่ระบุชัดเจนว่า หากผู้ใช้ไม่ยินยอมให้ส่งข้อมูลไปประมวลผลบนเซิร์ฟเวอร์ต่างประเทศ จะไม่สามารถใช้งานแพลตฟอร์มได้ ซึ่งเปลี่ยนสถานะจากการขอ "ความยินยอม" ไปเป็น "เงื่อนไขบังคับ" ทันที โดยประเด็นนี้ขัดต่อ TOR ข้อ 2.2 ที่ระบุไว้อย่างชัดเจนว่า โครงการนี้จะต้องจัดเก็บและประมวลผลข้อมูลภายในประเทศไทย
รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ กล่าวต่อว่า แม้หน่วยงานรัฐจะเคยระบุว่าจะมีการทำสัญญากำหนดไม่ให้บริษัทต่างชาตินำข้อมูลพฤติกรรมของคนไทยไปใช้ฝึกฝนโมเดล (Train Model) หรือต่อยอดทางการค้าก็ตาม แต่จนถึงขณะนี้ กมธ.ดีอี และฝ่ายตรวจสอบ ยังไม่เคยได้เห็นเอกสารสัญญาทั้ง 14 ค่าย AI ที่ลงนามร่วมกับผู้รับจ้างแม้แต่ฉบับเดียว ซึ่งข้อมูลเชิงพฤติกรรมจากการป้อนคำสั่ง AI ถือเป็นทรัพยากรแห่งชาติและเป็นข้อมูลความมั่นคงที่รัฐมีหน้าที่ต้องปกป้อง ไม่ใช่การนำงบประมาณภาษีไปสนับสนุนให้ต่างชาติสูบข้อมูลคนไทยฟรี
พร้อมกันนี้ ได้เสนอข้อเรียกร้องและข้อเตือนภัยสำคัญ ดังนี้
1.จี้ชะลอการเบิกจ่ายงวดที่ 1ขอให้ระงับการตรวจรับและเบิกจ่ายเงินงวดแรกเอาไว้ก่อน จนกว่าเงื่อนไขสัญญาจะมีความชัดเจน โปร่งใส และถูกต้องตามกฎหมาย พร้อมส่งเตือนไปยังคณะกรรมการตรวจรับงานทุกคนว่า การตรวจรับโครงการที่ผิด TOR ตั้งแต่ต้น มีความเสี่ยงสูงที่จะต้องรับโทษทางวินัยและอาญาในฐานะผู้ปฏิบัติงาน
2.กังขาเกณฑ์ Pay-per-active-user และโปรโมชันลักไก่ ตั้งคำถามถึงรูปแบบการเบิกจ่ายงบประมาณใหม่ ที่เปลี่ยนจากเหมาจ่ายมาเป็นคิดตามผู้ใช้งานจริงในกลุ่มสร้างสรรค์ (Creator) อัตรา 24.70 บาทต่อคนต่อเดือน แต่ปัจจุบันกลับมีการจัดโปรโมชัน "โปรฟรี" ยกสิทธิ์ Creator ให้ผู้ลงทะเบียนทันที ชี้ว่าเป็นการลักไก่นำตัวเลขผู้ลงทะเบียนมาอ้างเป็น Active User เพื่อสร้างความชอบธรรมในการเบิกจ่ายงบประมาณก้อนใหญ่ ทั้งที่ประชาชนยังไม่ได้เกิดการเรียนรู้หรืออัปสกิลตามวัตถุประสงค์โครงการจริง
3.เตือนรัฐบาลเตรียมรับศึกอภิปรายไม่ไว้วางใจ ยืนยันว่าฝ่ายค้านได้รวบรวมพยานหลักฐานและข้อมูลเชิงลึกในโครงการนี้ไว้เรียบร้อยแล้ว โดยเรื่องนี้จะเป็นเพียงหนึ่งในหลายประเด็นสำคัญที่จะนำไปใช้เปิดอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาลต่อไป
"การเอาตัวเลขยอดลงทะเบียนมาอ้างความชอบธรรม เพื่อให้การตรวจสอบเบาบางลง ไม่ได้ช่วยเปลี่ยนความจริงที่ว่าโครงการนี้ทำผิด TOR ฝ่ายค้านยินดีสนับสนุนการพัฒนาทักษะ AI แต่ต้องทำอย่างถูกต้อง โปร่งใส และคุ้มค่าเงินภาษีของประชาชน ไม่ใช่ปล่อยให้เกิดความคลุมเครือเช่นนี้" ดร.การดี กล่าว